Ngày 21/9 đánh dấu thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp.

Mốc nâng hạng đến ngay sau phiên 18/9 có nhiều biến động kỹ thuật. VN-Index duy trì sắc xanh trong phần lớn thời gian nhưng đảo chiều vào ATC, đóng cửa tại 1.815,66 điểm, giảm 7,11 điểm. Đây đồng thời là phiên giải ngân đầu tiên của các quỹ mô phỏng FTSE GEIS và ngày nhiều ETF ngoại thực hiện tái cơ cấu danh mục.

Thanh khoản HOSE tăng mạnh lên gần 26.000 tỷ đồng. Tuy vậy, cách VN-Index suy yếu từ vùng 1.830 điểm khiến nhiều công ty chứng khoán bước vào tuần mới với tâm thế thận trọng hơn.

Vùng 1.800 điểm thành phép thử đầu tiên

SSI Research cho rằng áp lực bán tăng mạnh cuối phiên 18/9 khiến VN-Index đảo chiều và tiếp tục suy yếu từ vùng cản 1.830 điểm trong bối cảnh thanh khoản gia tăng.

Dù vậy, đường xu hướng tăng hình thành từ cuối tháng 7 vẫn được bảo toàn. Theo bản tin thị trường của SSI, vùng 1.800 điểm đang đóng vai trò điểm tựa gần cần quan sát trong những phiên tới.

Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN) cũng đặt vùng 1.800 điểm vào tâm điểm theo dõi. Nhóm phân tích cho rằng phản ứng giá cuối phiên cho thấy khu vực 1.825–1.835 điểm đang đóng vai trò kháng cự ngắn hạn, trong khi VN-Index có thể tiếp tục quán tính giảm về quanh 1.800 điểm trong những phiên đầu tuần.

YSVN đánh giá xu hướng ngắn hạn ở mức trung tính và khuyến nghị nhà đầu tư duy trì tỷ trọng khoảng 40% cổ phiếu, 60% tiền mặt. Trong những nhịp điều chỉnh, nhà đầu tư có thể giải ngân nhẹ vào các nhóm đang giữ vai trò dẫn dắt hoặc cổ phiếu vốn hóa trung bình – lớn có sức mạnh giá tốt.

TPS đưa ra vùng hỗ trợ gần 1.792–1.800 điểm, tương ứng cụm đường trung bình EMA 20/50/100. Theo nhóm phân tích, tín hiệu hồi phục ngắn hạn đang bị nhiễu sau biến động mạnh trong ATC ngày 18/9 và diễn biến 1–2 phiên tiếp theo sẽ có vai trò quan trọng đối với khả năng duy trì đà tăng.

TPS vẫn nhìn nhận xu hướng chủ đạo của VN-Index là tăng, nhưng cho rằng rủi ro sẽ tăng lên rõ rệt nếu chỉ số đóng cửa dưới 1.790 điểm.

Kafi cũng lấy 1.800 điểm làm ngưỡng quan sát chính. Theo công ty chứng khoán này, VN-Index vẫn đứng trên hỗ trợ 1.800 điểm sau khi quay đầu tại vùng kháng cự 1.830–1.850 điểm.

Kafi cho rằng thị trường có thể xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật để cân bằng lại giá sau phiên cơ cấu, nhưng nhà đầu tư chưa nên vội mua đuổi. Chiến lược được đưa ra là ưu tiên quản trị rủi ro, chờ thị trường xác lập vùng cân bằng rõ hơn trước khi cân nhắc giải ngân mới.

Như vậy, dù mức độ thận trọng khác nhau, các góc nhìn đang cùng hội tụ quanh một vùng điểm: 1.790–1.800 điểm. Đây có thể là bài kiểm tra đầu tiên của VN-Index trong tuần nâng hạng chính thức có hiệu lực.

Thận trọng hơn, nhưng chưa đồng nghĩa xu hướng tăng đã kết thúc

Điểm khác biệt nằm ở cách các công ty chứng khoán nhìn cú đảo chiều cuối phiên 18/9.

SSI vẫn giữ quan điểm xu hướng tăng từ cuối tháng 7 chưa bị phá vỡ. TPS thậm chí xem biến động mạnh trong ATC chủ yếu là hiện tượng nhiễu rất ngắn hạn trong phiên cơ cấu, thay vì tín hiệu đủ để kết luận thị trường chuyển sang trạng thái xấu.

Ở chiều thận trọng hơn, YSVN cho rằng chỉ số có thể còn quán tính giảm đầu tuần và giữ quan điểm trung tính. Kafi cũng không phủ nhận khả năng hồi phục nhưng cho rằng thị trường cần thêm thời gian để các nhóm cổ phiếu ổn định trở lại.

Một điểm hỗ trợ cho góc nhìn chưa quá tiêu cực là độ rộng thị trường phiên 18/9 không suy yếu đồng loạt. VN30 giảm 0,55%, trong khi VNMidcap và VNSmallcap vẫn tăng lần lượt 0,79% và 0,41%, cho thấy áp lực bán tập trung nhiều hơn ở nhóm vốn hóa lớn.

Khối ngoại cũng mua ròng mạnh trong phiên cơ cấu, với giá trị gần 1.300 tỷ đồng trên HOSE.

Sau nâng hạng, bài toán không chỉ còn là VN-Index

Ở góc nhìn dài hơn, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư của ABS, cho rằng ngày 21/9 không phải điểm kết thúc của câu chuyện nâng hạng mà là “vạch xuất phát của một cuộc chơi mới”.

Theo ông Minh, sau khi gia nhập nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell, câu chuyện tiếp theo không chỉ nằm ở dòng vốn ngắn hạn mà còn ở khả năng thị trường mở rộng quy mô vốn hóa, cải thiện thanh khoản và nâng chất lượng hàng hóa.

Ông cho rằng việc giữ hạng và gia tăng tỷ trọng trong các bộ chỉ số quốc tế sẽ đặt ra yêu cầu cao hơn đối với quy mô doanh nghiệp, khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài và chiều sâu của hệ thống sản phẩm.

Trong đó, các vấn đề như room ngoại, cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước toàn bộ, NVDR, công cụ phòng ngừa rủi ro, cho vay chứng khoán hay bán khống có kiểm soát sẽ tiếp tục là những phần việc cần hoàn thiện.

Vì vậy, trong khi vùng 1.800 điểm đang là câu hỏi ngắn hạn của VN-Index, bài toán lớn hơn sau ngày 21/9 sẽ là liệu thị trường có duy trì được chất lượng vận hành, mở rộng quy mô và thu hút được dòng vốn quốc tế dài hạn sau bước chuyển về phân loại hay không.