Thị trường chứng khoán thường đặt nhà đầu tư vào hai trạng thái đối lập: sợ bỏ lỡ khi một câu chuyện lớn đang đến gần, nhưng cũng sợ mua sớm khi các biến số vĩ mô chưa thật sự ổn định. Với câu chuyện nâng hạng, tâm lý này càng rõ hơn, bởi kỳ vọng về dòng vốn mới đi cùng sức ép hiện hữu từ lãi suất, tỷ giá và biến động địa chính trị.

Trong hoàn cảnh đó, câu hỏi thực tế với nhà đầu tư cá nhân không chỉ là có nên mua cổ phiếu hay không, mà là nên giữ bao nhiêu cổ phiếu, bao nhiêu tài sản an toàn và bao nhiêu tiền mặt để không bị động nếu thị trường xuất hiện nhịp chiết khấu.

Tại tọa đàm “Triển vọng ngành từ góc nhìn chuyên gia phân tích” trong khuôn khổ Hội thảo Đầu tư 2026 do Chứng khoán Rồng Việt tổ chức sáng 20/6, bà Đặng Thị Lan Hương, Tổng Giám đốc CTCP Quản lý quỹ Rồng Việt (VDAM), đã chia sẻ góc nhìn về cách nhà đầu tư cá nhân có thể tiếp cận cổ phiếu trong bối cảnh lãi suất tăng nhưng thị trường cũng bước vào kỳ vọng nâng hạng.

Giữ tiền mặt không phải ý tưởng tệ

Theo bà Hương, mỗi nhà đầu tư cá nhân khi bước vào con đường đầu tư đều có phương pháp và nguyên tắc riêng trong việc quản lý tài sản của mình.

Tuy nhiên, trong bối cảnh lãi suất đang tăng, bà cho rằng việc nâng tỷ trọng tài sản có thanh khoản cao như tiền mặt hoặc tiền gửi “không phải là một ý tưởng tệ”.

Lý do là ở mặt bằng hiện tại, không có nhiều doanh nghiệp có tỷ suất cổ tức tiền mặt trên thị giá tương đương với mức lãi suất tiền gửi. Do đó, nhà đầu tư cần lựa chọn kỹ lưỡng hơn, thay vì chỉ nhìn vào câu chuyện thị trường chung.

Theo Tổng Giám đốc VDAM, khi nhiều nhà đầu tư cùng hành động theo hướng tăng tỷ trọng tiền mặt hoặc tài sản thanh khoản cao, thanh khoản thị trường có thể bắt đầu có xu hướng giảm dần.

Đây cũng là giai đoạn yếu tố tâm lý dễ khiến những người còn nắm giữ cổ phiếu cảm thấy chán nản hoặc áp lực.

Danh mục cân bằng: 40–50% cổ phiếu, 10–20% tiền mặt

Với một danh mục cân bằng, bà Hương gợi ý nhà đầu tư cá nhân có thể duy trì tỷ trọng khoảng 40–50% cổ phiếu. Phần còn lại có thể phân bổ khoảng 20–30% vào các tài sản mang lại tỷ suất sinh lời cố định như trái phiếu hoặc tiền gửi có kỳ hạn.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư nên duy trì lượng tiền mặt khoảng 10–20% trong tài khoản. Theo vị chuyên gia, phần tiền mặt này nhằm chờ đợi những biến động bất ngờ của thị trường, khi giá của các doanh nghiệp tốt được chiết khấu về mức hợp lý để có thể giải ngân trở lại.

Cách tiếp cận này cho thấy dù câu chuyện nâng hạng đang tạo kỳ vọng cho thị trường, nhà đầu tư vẫn cần chuẩn bị “sức khỏe tài chính” đủ tốt để chờ cơ hội. Một chu kỳ mới không đồng nghĩa với việc rủi ro biến mất; ngược lại, cơ hội và rủi ro thường cùng tồn tại trong một giai đoạn thị trường có nhiều kỳ vọng.

Vì vậy, việc duy trì tỷ trọng giữa cổ phiếu, tài sản có thu nhập cố định và tiền mặt phản ánh yêu cầu kỷ luật trong quản trị danh mục, thay vì đặt toàn bộ kỳ vọng vào một kịch bản thị trường thuận lợi.

Ưu tiên chọn doanh nghiệp tốt

Ngoài câu chuyện tỷ trọng danh mục, bà Hương cho rằng nhà đầu tư cần giảm bớt tác động từ các biến động vĩ mô ngắn hạn để tập trung hơn vào chất lượng doanh nghiệp.

Theo bà, nếu nhìn vào các biến động vĩ mô diễn ra hàng ngày, đặc biệt là các yếu tố địa chính trị phức tạp, nhà đầu tư dễ rơi vào trạng thái lo sợ và áp lực. Ngược lại, nếu tập trung chọn những doanh nghiệp có chất lượng lợi nhuận tốt và hoạt động kinh doanh ổn định, nhà đầu tư có thể “bắt được vàng” trong những lúc khó khăn.

Ở phần thông điệp cuối tọa đàm, bà Hương cũng lưu ý rằng việc dự đoán thị trường không phải lúc nào cũng đúng. Với kinh nghiệm đầu tư hơn 10 năm, bà cho rằng nhà đầu tư thường đối mặt chuyện “sai rất nhiều”, và các dự báo không chắc chắn sẽ trở thành hiện thực.

“Vì vậy nếu mình sai thì mình sẽ nên sai với những doanh nghiệp hàng đầu và có chất lượng lợi nhuận tốt, mô hình kinh doanh tốt thì thời gian sẽ bù đắp được cái lỗi sai của mình. Còn nếu chúng ta lựa chọn sai doanh nghiệp thì có thể chúng ta sẽ không có đủ cơ hội để sửa sai”, bà Hương nói.

Thông điệp chính được Tổng Giám đốc VDAM đưa ra là trong một thị trường có kỳ vọng mới, nhà đầu tư không chỉ cần nhìn vào khả năng tăng giá của cổ phiếu, mà còn cần chuẩn bị danh mục đủ cân bằng để vừa tham gia cơ hội, vừa có dư địa xử lý rủi ro.