Theo các chuyên gia, Việt Nam đang phục hồi mạnh ở cả vốn đầu tư và xuất khẩu, song dư địa từ hệ thống FTA rộng lớn vẫn chưa được tận dụng hiệu quả. Khi các rào cản thuế quan tại Mỹ còn nhiều biến động, việc khai thác tốt hơn lợi thế thương mại sẽ là chìa khóa quan trọng thúc đẩy tăng trưởng trong thời gian tới. Xuất khẩu ghi nhận kỷ lục mới nhưng còn nhiều áp lực Chia sẻ tại VIF 2026, ông Sacha Dray, Chuyên gia kinh tế, World Bank Việt Nam cho rằng, ở thời điểm đầu năm, nền kinh tế Việt Nam đối diện với lo ngại lớn khi Mỹ áp chính sách thuế đối ứng cao đối với hàng hóa nhập khẩu. Tuy nhiên, bằng việc triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ phù hợp, thị trường xuất khẩu của Việt Nam đã phục hồi đáng kể. Ông Sacha Dray – Chuyên gia kinh tế, World Bank Việt Nam. (Ảnh: BTC). Ông Dray nhấn mạnh, xuất khẩu sang Mỹ của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm đã tăng tới 23% so với cùng kỳ, đạt khoảng 113 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Đây là dấu hiệu cho thấy sức chống chịu mạnh mẽ của các doanh nghiệp trước tác động chính sách thương mại từ bên ngoài. Mặc dù vậy, ông cũng lưu ý rằng các rào cản thương mại từ Mỹ vẫn đang gây áp lực lớn đến hoạt động xuất khẩu. Chính sách thuế quan mới không còn đồng đều như trước mà phân hóa theo từng quốc gia và từng ngành hàng. Nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, nông sản vẫn phải chịu mức thuế khoảng 15,3%, ảnh hưởng trực tiếp đến 17% doanh thu xuất khẩu. Việc tăng chi phí giao thương khiến cả doanh nghiệp Việt Nam và người tiêu dùng Mỹ phải chia sẻ tác động tài chính, khi phía doanh nghiệp phải chịu 49% phần chi phí tăng thêm. Theo chuyên gia này, thực tế trên cho thấy Việt Nam cần tiếp tục rà soát cơ cấu xuất khẩu để giảm phụ thuộc vào các nhóm hàng thâm dụng lao động, đồng thời gia tăng tỷ trọng vào các mặt hàng có giá trị cao hơn. Một phần quan trọng khác là cân đối giữa tăng trưởng xuất khẩu và phát triển tiêu dùng nội địa nhằm củng cố sức mạnh tổng cầu của nền kinh tế. FTA tạo lợi thế lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả Ông Sacha Dray nhấn mạnh Việt Nam sở hữu hệ thống các hiệp định thương mại tự do lớn bậc nhất khu vực, song hiệu quả khai thác vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Trong 3 thập kỷ qua, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam đã tăng tốc rõ rệt, với các hiệp định thương mại tự do (FTA) đóng vai trò trung tâm. Theo số liệu từ Bộ Công Thương, tính đến năm 2025, Việt Nam đã ký kết hoặc đang đàm phán 19 FTA, bao gồm 3 FTA thế hệ mới mang tính bước ngoặt (NG-FTA). “Một vấn đề để thị trường có thể phát triển được rất mạnh nữa, đó là Việt Nam có rất nhiều FTA, nhưng hiện tại chúng ta chưa thực sự tối ưu hết tất cả những FTA này cho các mặt hàng. Phát triển hơn các mối quan hệ của mình ở một số thị trường quan trọng như châu Á hoặc là EU. Chúng ta cũng cần nghiên cứu sâu sắc hơn vấn đề này”, vị chuyên gia từ World Bank Việt Nam đề xuất. Theo bà Lâm Thị Quỳnh Anh, Trưởng phòng Hội nhập Kinh tế quốc tế trong nước, Bộ Công Thương, từ khi tham gia các FTA thế hệ mới, công tác quản lý nhà nước của Việt Nam đã góp phần quan trọng vào việc tuân thủ cam kết và tận dụng cơ hội hội nhập để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Khung chính sách liên quan đến FTA đã được ban hành khá đầy đủ và đồng bộ, giúp thống nhất nhận thức và hành động từ Trung ương đến địa phương. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều điểm cần hoàn thiện. Nhiều chiến lược và chương trình hành động về FTA mới dừng ở định hướng chung, thiếu giải pháp trọng tâm và đột phá. Một số nội dung thực thi chưa có mốc thời gian và mục tiêu cụ thể, khiến hiệu quả triển khai chưa rõ ràng. Công tác giám sát và đánh giá thực thi FTA chưa được tiến hành thường xuyên, thiếu khảo sát thực tiễn tại cơ sở, dẫn đến báo cáo mang tính hình thức, không phản ánh đúng khó khăn của doanh nghiệp. Điều này hạn chế khả năng điều chỉnh chính sách kịp thời của cơ quan quản lý. Ngoài ra, cơ chế tham vấn hai chiều giữa cơ quan nhà nước và doanh nghiệp trong giai đoạn thực thi FTA còn thiếu, khiến những vướng mắc trong áp dụng ưu đãi chưa được giải quyết hiệu quả, dù doanh nghiệp là chủ thể trực tiếp triển khai cam kết. Để khắc phục, các chuyên gia đề xuất đẩy mạnh rà soát hệ thống văn bản điều hành, tránh chồng chéo và phân tán nguồn lực; thiết lập bộ chỉ số giám sát thực thi FTA mang tính pháp quy; kiện toàn bộ máy thực thi theo hướng tinh gọn và hiệu lực; đồng thời thể chế hóa cơ chế đối thoại thường xuyên giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả tận dụng ưu đãi FTA trong thời gian tới.

Chiều tối 6/11, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính làm việc với Đoàn lãnh đạo hiệp hội và các doanh nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn thuộc Hiệp hội Bán dẫn Toàn cầu (SEMI) đang thăm, làm việc tại Việt Nam và dự Triển lãm quốc tế về bán dẫn (SEMI Expo) Việt Nam năm 2025.

Thủ tướng Phạm Minh Chính trò chuyện với các đại biểu dự buổi làm việc – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Cùng dự có Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng; Đại sứ Vương quốc Hà Lan tại Việt Nam Kees van Baar; Chủ tịch Hiệp hội Bán dẫn Đông Nam Á Linda Tan; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương; lãnh đạo các tập đoàn, doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ bán dẫn của Việt Nam. Đặc biệt, có 32 lãnh đạo của hiệp hội và doanh nghiệp, đại diện cho 3.700 doanh nghiệp trong chuỗi công nghiệp bán dẫn toàn cầu.

Hiệp hội Bán dẫn Toàn cầu (SEMI) thành lập năm 1970, đại diện cho hơn 1,5 triệu doanh nghiệp và chuyên gia với 3.000 công ty thành viên, 8 tổ chức trực thuộc tại Bắc Mỹ, châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Đông Nam Á.

SEMI là tổ chức hàng đầu toàn cầu kết nối cộng đồng ngành công nghiệp bán dẫn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tiêu chuẩn hóa và phát triển nguồn nhân lực.

Triển lãm quốc tế về bán dẫn SEMI Expo Việt Nam năm 2025 (từ ngày 7-8/11/2025 tại Trung tâm Triển lãm quốc gia), do SEMI tổ chức, với sự tham dự của 5.000 đại biểu, 300 doanh nghiệp quốc tế và 200 gian hàng từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu trong lĩnh vực bán dẫn và nhiều hoạt động đa dạng, phong phú.

Triển lãm là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, là diễn đàn uy tín để kết nối các tập đoàn công nghệ hàng đầu, cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác quốc tế; qua đó mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới, đóng góp vào phát triển ngành bán dẫn Việt Nam và khu vực.

Thủ tướng cho biết, Việt Nam xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững; phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế sáng tạo…, dựa trên nền tảng khoa học công nghệ – đổi mới sáng tạo – chuyển đổi số, đặt mục tiêu tự chủ và cạnh tranh về công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược, trong đó có công nghiệp bán dẫn – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Chào mừng các đại biểu của SEMI thăm Việt Nam, chia sẻ về quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, Việt Nam đặt 2 mục tiêu 100 năm là đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, đến năm 2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

Để đạt mục tiêu đó, Việt Nam phải phát triển nhanh, bền vững; chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phát triển, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức, kinh tế chia sẻ, dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trong đó có phát triển công nghiệp bán dẫn.

Ngay trong năm 2025, Việt Nam phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên và những năm tiếp theo tăng trưởng 2 con số.

Cùng với nội lực, Việt Nam cần sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế về tài chính, đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao khoa học, công nghệ và kinh nghiệm quản trị… trong đó có sự hợp tác phát triển ngành bán dẫn.

Thủ tướng cho biết, Việt Nam phấn đấu có nhà máy chip bán dẫn đầu tiên trong năm 2026 – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đại sứ Vương quốc Hà Lan tại Việt Nam Kees van Baar, Chủ tịch Hiệp hội Bán dẫn Đông Nam Á Linda Tan và đại diện các doanh nghiệp bán dẫn quốc tế bày tỏ ấn tượng về thành tựu phát triển kinh tế – xã hội Việt Nam thời gian qua, nhất là chiến lược phát triển dựa vào khoa học, công nghệ, đặc biệt là phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, phù hợp với xu thế của thế giới và của Hiệp hội Bán dẫn toàn cầu; đánh giá cao và đặt niềm tin vào các chính sách phát triển ngành bán dẫn của Việt Nam.

Các đại biểu chỉ ra những thách thức mà Việt Nam cần vượt qua để đạt các mục tiêu đề ra, chuyển từ chiến lược sang thực thi, từ kế hoạch thành hành động, biến khát vọng thành thành quả cụ thể phát triển ngành bán dẫn, như: Tiếp tục hoàn thiện thể chế; cải cách thủ tục hành chính, thực hiện cơ chế “một cửa”, sử dụng tiếng Anh; tạo điều kiện cho doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng tham gia; xây dựng các hạ tầng cần thiết như năng lượng sạch, công nghệ thông tin; phát triển đồng bộ các lĩnh vực trong chuỗi bán dẫn, như nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất, đóng gói, trí tuệ nhân tạo…

Bày tỏ mong muốn tiếp tục đầu tư vào Việt Nam, các đại biểu đề xuất Việt Nam cần lựa chọn các ưu tiên; thành lập Hiệp hội Bán dẫn Việt Nam để làm cầu nối giữa Chính phủ, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, cơ sở khoa học trong việc xây dựng thể chế, nghiên cứu phát triển, phát triển nhân lực, thúc đẩy chuỗi cung ứng, thu hút đầu tư… phát triển hệ sinh thái bán dẫn tại Việt Nam và kết nối toàn cầu, đưa Việt Nam thành một trung tâm bán dẫn của khu vực và thế giới…

Thủ tướng Chính phủ đề nghị SEMI và các doanh nghiệp bán dẫn thế giới tin tưởng vào môi trường đầu tư và tiếp tục đầu tư vào Việt Nam; tiếp tục đề xuất cơ chế, chính sách để phát triển ngành bán dẫn Việt Nam trên tinh thần hai bên cùng có lợi… – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Cảm ơn các đại biểu đã chia sẻ và bày tỏ sẵn sàng hợp tác cùng Việt Nam phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, Thủ tướng Phạm Minh Chính ghi nhận những ý kiến đóng góp quý báu và các đề xuất chính đáng của các đại biểu nhằm thúc đẩy phát triển ngành bán dẫn Việt Nam.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, Việt Nam xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững; phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế sáng tạo…, dựa trên nền tảng khoa học công nghệ – đổi mới sáng tạo – chuyển đổi số, đặt mục tiêu tự chủ và cạnh tranh về công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược, trong đó có công nghiệp bán dẫn.

Việt Nam đã ban hành Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050; Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành Công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; ban hành Danh mục 11 công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có bán dẫn… Việt Nam phấn đấu sang năm có cơ sở đầu tiên sản xuất chip bán dẫn.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại buổi làm việc – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đại sứ Vương quốc Hà Lan tại Việt Nam Kees van Baar phát biểu tại buổi làm việc – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Chủ tịch Hiệp hội Bán dẫn Đông Nam Á Linda Tan phát biểu tại buổi làm việc – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Chủ tịch Tập đoàn Viettel Tào Đức Thắng phát biểu tại buổi làm việc – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Nhấn mạnh tinh thần “đoàn kết tạo ra sức mạnh; hợp tác tạo giá trị gia tăng; luôn trao đổi, đối thoại để tăng cường niềm tin, hy vọng để cùng phát triển”, cùng với tinh thần tự lực, tự cường của Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ đề nghị SEMI và các doanh nghiệp bán dẫn thế giới tin tưởng vào môi trường đầu tư và tiếp tục đầu tư vào Việt Nam;

Tiếp tục đề xuất cơ chế, chính sách để phát triển ngành bán dẫn Việt Nam trên tinh thần hai bên cùng có lợi; hỗ trợ, hợp tác cùng Việt Nam phát triển hệ sinh thái bán dẫn; xây dựng trung tâm nghiên cứu phát triển tại Việt Nam; giúp Việt Nam phát triển ngành bán dẫn toàn diện từ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, sản xuất, chứ không chỉ dừng lại ở kiểm thử, đóng gói; hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam cùng tham gia vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Các đại biểu dự buổi làm việc bày tỏ ấn tượng về thành tựu phát triển kinh tế – xã hội Việt Nam thời gian qua, nhất là chiến lược phát triển dựa vào khoa học, công nghệ, đặc biệt là phát triển ngành công nghiệp bán dẫn – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Giải đáp các đề nghị của các đại biểu, Thủ tướng Chính phủ khẳng định, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng thông thoáng, đưa thể chế từ điểm nghẽn thành lợi thế cạnh tranh.

Việt Nam tiếp tục phát triển hạ tầng, đảm bảo đồng bộ, hiện đại, thông suốt, đáp ứng nhu cầu phát triển; nâng cao năng lực quản trị và đào tạo nguồn nhân lực thông minh; cải cách thủ tục hành chính, trong đó thành lập Bộ phận một cửa đầu tư – Cổng đầu tư quốc gia một cửa; tạo chuỗi giá trị, hình thành hệ sinh thái có các doanh nghiệp lớn và cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia, các nhà đầu tư vào kinh doanh hiệu quả.

Các đại biểu dự buổi làm việc bày tỏ ấn tượng về thành tựu phát triển kinh tế – xã hội Việt Nam thời gian qua, nhất là chiến lược phát triển dựa vào khoa học, công nghệ, đặc biệt là phát triển ngành công nghiệp bán dẫn – Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Nhấn mạnh, tại Việt Nam: “Đảng lãnh đạo, Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, trong – ngoài hợp tác, đất nước giàu mạnh, nhân dân hạnh phúc”, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, Việt Nam cam kết đảm bảo ổn định, kiến tạo cho phát triển, tạo điều kiện tốt nhất để các doanh nghiệp đầu tư hiệu quả tại Việt Nam, trên tinh thần “Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp, người dân” và 3 cùng: Cùng lắng nghe và thấu hiểu; cùng chia sẻ tầm nhìn và hành động; cùng làm, cùng thắng, cùng hưởng, cùng phát triển, cùng chung niềm vui, hạnh phúc và sự tự hào.

Hà Văn