‏‏

Với doanh nhân, đây là vận hội lớn mang tính lịch sử và dấu ấn thời đại để có thể bứt phá, tiên phong  góp sức vào kỷ nguyên mới của đất nước bằng tài  năng, trí tuệ, bản lĩnh của mình. Bên cạnh những  vấn đề căn cốt cần không ngừng nâng cao như năng  lực vốn và quản trị, tầm nhìn, trình độ nghiên cứu  phát triển sản phẩm, đào tạo nhân lực, khả năng  mở rộng quy mô và nâng cao năng suất… một tiền  đề không thể không nhắc tới trong kỷ nguyên, thời  đại mới chính là sức chống chịu trước những thử thách và năng lực nắm bắt, tận dụng cơ hội mà kinh tế tri thức đặt ra cho chúng ta.

Có thể thấy rằng, với tầm nhìn phát triển của đất  nước và xu thế phát triển chung của thế giới, sắp tới  vị thế của doanh nhân không chỉ còn được xác lập trên cơ sở giá trị tài sản là đất đai, nhà cửa, năng lực tài chính tính bằng tiền, mà tính bằng số lượng và giá trị phát minh, sáng chế, nền tảng công nghệ và các nền tảng sản phẩm, dịch vụ đem đến giải pháp  tiện ích cho người tiêu dùng hay nói rộng hơn là cho nhân loại.

Thế giới phát triển gọi đó là kinh tế tri thức, một khái niệm được Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) định nghĩa là sự tích lũy vốn, công nghệ,  năng lực liên quan đến công nghệ và khoa học trong  quá trình tiến hành hoạt động sản xuất; là mô hình kinh tế dựa trên việc sản xuất, phân phối và ứng dụng tri thức, thông tin, cùng công nghệ cao để tạo ra của cải và thúc đẩy phát triển, trong đó chất xám và đổi mới sáng tạo thay thế tài nguyên thiên nhiên trở thành động lực tăng trưởng chính.

Có người đặt câu hỏi, nếu tất cả doanh nhân đều  làm công nghệ, thì lấy ai sản xuất, cung ứng sản phẩm, làm dịch vụ chăm sóc nhu cầu sức khỏe, làm  đẹp, giáo dục, vui chơi giải trí… Thực ra, hình thức  kinh doanh dựa trên các nền tảng công nghệ không  hề phủ nhận giá trị và sự thiết yếu của các loại hình  kinh doanh và ngành nghề truyền thống. Ngược lại, công nghệ hỗ trợ năng lực quản trị, vận hành kinh  doanh, đẩy mạnh hiệu quả, hiệu suất kinh doanh và có thể tạo ra những cải tiến vượt trội cho mọi ngành nghề. Hãy thử tưởng tượng, một con robot có thể giao hàng 24 giờ một ngày với tính chính xác tuyệt đối và năng suất lao động gấp ba lần một bưu tá. Cũng là robot, được lập trình tinh vi và điều khiển bằng siêu máy tính, có thể thực hiện 8 ca mổ tim mỗi ngày, điều mà các bác sỹ hàng đầu có thể mất hàng tuần mới hoàn thành.

Trong nền kinh tế tri thức, tri thức đã thực sự trở thành  vốn, trở thành tư liệu sản xuất quan trọng, trở thành lực  lượng sản xuất chủ đạo. Kinh tế tri thức coi sáng tạo là  động lực sống còn, buộc doanh nghiệp liên tục cập nhật  công nghệ và dịch vụ, nâng cấp lực lượng lao động lên  trình độ cao và không ngừng cải tiến. Tư liệu sản xuất,  lực lượng sản xuất thay đổi sẽ kéo theo quan hệ sản xuất  thay đổi, và cứ như vậy phương thức sản xuất tiên tiến sẽ xuất hiện, không ngừng bồi đắp, phát triển, mà ở đó, mỗi ngành nghề, lĩnh vực có thể tiếp cận tri thức và công nghệ theo một giác độ khác nhau. Doanh nhân có thể  tạo ra công nghệ mới, chuyển giao hoặc ứng dụng công  nghệ để nâng cấp nền tảng kinh doanh, quản trị hoặc  tạo ra những ngành nghề kinh doanh mới. Một chiếc ô tô cá nhân trên đường lái về nhà, có thể dừng đón một người có nhu cầu đi cùng cung đường. Một căn phòng  trống trong nhà bạn có thể đón một vị khách vãng lai đến  từ bên kia bán cầu… Qua đó, bạn trở thành người kinh doanh, có thêm thu nhập và giải quyết được bài toán cho  người khác chỉ nhờ một ứng dụng công nghệ. Đó là một ví dụ nhỏ, nhưng điển hình.

Ở tầm vóc lớn hơn, thế giới đã làm điều này một cách nhanh chóng và hiệu quả, giúp cho rất nhiều nguồn lực  được kết nối – chia sẻ, giúp cho nhiều người dân bình thường trở thành doanh nhân, và giúp xác lập vị thế mới  cho những tỷ phú – doanh nhân thành công nhờ công nghệ so với những doanh nhân kỳ cựu mà vị thế dựa trên  nguồn tài chính, bất động sản, dầu mỏ. Để có được vị thế  đó, các doanh nhân thành công ở thế hệ mới đã phải sáng tạo ra những nền tảng công nghệ, được cả thế giới đón  nhận và sử dụng, đặt thêm một viên gạch vào con đường  phát triển của nhân loại.

Ở Việt Nam, thật vui mừng khi chúng ta đã có những kỳ lân công nghệ “tỷ đô” đầu tiên, có nhiều công ty khởi  nghiệp thành công và tạo lập được giá trị hữu ích trong  nhiều lĩnh vực như phần mềm quản trị doanh nghiệp,  phần mềm quản lý chuỗi cung ứng, trung gian thanh  toán, nền tảng thương mại điện tử và kinh tế chia sẻ… Nhiều doanh nhân tiên phong của chúng ta đã bước vào cuộc chơi bán dẫn, nghiên cứu và sản xuất chip điện tử,  máy bay không người lái, điều khiển tự động và siêu nền tảng kết nối nhu cầu hàng ngày. Dưới góc độ đầu tư nền tảng công nghệ phục vụ sản xuất – kinh doanh, chưa bao giờ các ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty sản xuất lớn của Việt Nam mạnh tay đầu tư nâng cấp công nghệ vận hành và dây chuyền công nghệ cao như hiện nay. Khi tôi nói chuyện với các doanh nhân này, họ đều nói rằng việc đầu tư đó không hề miễn cưỡng mà thực sự đã trở thành động lực tự thân bởi họ nhìn thấy được hiệu quả vượt trội mà khoản đầu tư này mang lại.

Đất nước ta, bước ra từ chiến tranh khốc liệt và nghèo đói, đã kiên cường, sáng tạo vươn lên, qua hơn bốn mươi  năm Đổi mới đã đạt được những thanh tựu to lớn trong phát triển kinh tế – xã hội để trở thành một quốc gia phát triển năng động và điểm đến của kinh tế toàn cầu. Tuy vậy, nếu chúng ta chỉ bước đồng tốc với bước đi của nhân loại thì khó có thể bắt kịp hoặc vượt lên những quốc gia phát triển đã có thời gian dài tích lũy về tài chính, kinh nghiệm và năng lực quản trị kinh doanh… Giờ đây, khoa học công nghệ đột phá, chuyển đổi số – những trụ cột  của kinh tế tri thức chính là cánh cửa thần kỳ để chúng ta có thể tạo ra những bước nhảy vọt, đột phá, hòa chung hơi thở của thời đại.

Như chúng ta đã biết, Nghị quyết 57-NQ/TW về đột  phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và  chuyển đổi số quốc gia đã xác định phát triển khoa học,  công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan  hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế – xã hội, ngăn chặn nguy cơ tụt hậu, đưa  đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên  mới. Nghị quyết đã đưa ra những định hướng toàn diện cho lộ trình phát triển khoa học công nghệ của đất nước. Cùng với đó, Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế  tư nhân cũng định hướng thể chế hóa nhiều ưu đãi vượt  trội cho các doanh nghiệp nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ. Sau “bộ tứ nghị quyết” (Nghị quyết 57-  NQ/TW; Nghị quyết 59-NQ/TW; Nhị quyết 66-NQ/TW;  Nghị quyết 68-NQ/TW) được giới trí thức, doanh nhân và nhân dân vui mừng đón nhận, mới đây Bộ Chính trị  đã ban hành Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, đã giúp hoàn chỉnh chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vừa thành công tốt đẹp trong sự đồng lòng, nhất trí cao và niềm tin của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta vào  tương lai tươi sáng của dân tộc. Năm 2026 và các năm  tới, tinh thần thực thi và kiến tạo phát triển đất nước theo chiến lược của “bộ ngũ Nghị quyết” chắc chắn sẽ  được triển khai thực hiện mạnh mẽ. Đó là cơ hội chưa  từng có, cũng là thử thách chưa từng có cho doanh nhân  tư nhân nước nhà trước thời vận mới của lịch sử, trước  ngưỡng cửa thời đại – ngưỡng cửa kỷ nguyên kinh tế tri thức. Chúng ta có thể làm được những điều chưa từng nghĩ, đạt được những thành quả và vị thế chưa từng mơ ước.

Đây cũng là điểm mốc để các doanh nhân, những  người tiên phong, những chiến sỹ thời bình bắt tay vào  việc tiếp thu, hấp thụ, làm chủ và ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến của thế giới; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chú trọng nghiên cứu cơ bản, tiến tới tự chủ và cạnh tranh về công nghệ. Doanh nhân chúng  ta đã thành công trong nỗ lực góp sức cùng cả dân tộc chiến thắng đạn bom và đói nghèo, trở thành một xứ sở  hòa bình, ổn định đang phát triển đầy năng động. Giờ  đây doanh nhân đã hội đủ thiên thời, địa lợi, nhân hòa để có thể tạo ra những kỳ tích và những điều kỳ diệu mang tên: Kinh tế tri thức bản sắc Việt Nam.

Khi tôi ngồi viết những dòng cuối của bài viết này, mặc  dù trời khá lạnh, nhưng ngoài khung cửa sổ kia những chồi cây đang nhú lên màu xanh tươi non và những nụ đào đã bừng lên khoe sắc thắm. Một mùa Xuân mới đang  đến rồi!